Het ijs riep en bijna een miljoen mensen gaven daar gehoor aan. Voor één weekend vergat Nederland de economische zorgen en dompelde zich onder in de nostalgie van schaatsen op natuurijs: draaiorgel, koek-en-zopie, stempelkaarten, maar vooral dat heerlijke glijden over bevroren water. „Op het ijs ben je één met elkaar.”

Voordat mensen bips aan bips op de rand van het ijs hun schaatsen onderbinden, nemen ze het tafereel even goed in zich op. Een massa dik ingepakte schaatsers, warme zon, lichte vrieskou en een immer draaiend draaiorgel. „Dit is nostalgie”, zeggen ze tegen elkaar. Het levert zaterdag bij de ongeveer vijfentwintigduizend mensen op de Loosdrechtse Plassen bij Breukeleveen alleen maar vrolijke gezichten op.

Plagerig
Op het ijs is het beeld door de schoongeveegde schaatsbanen die door het witte landschap slingeren al even romantisch. Zie een meisje dat haar achtjarige broertje aanmoedigt: „Wat ga je hard!”. Als even later hun vader op zijn snelle noren plagerig voorbij sjeest, roept de jongen hem na: „Pahap! Jij hebt ook veel betere schaatsen”. Zie ook Nel Oudhof (71), die in haar eentje in alle rust haar rondjes rijdt. „Ik heb het geleerd op het slootje voor mijn huis en ik houd er pas mee op als ik het écht niet meer kan.”

Bij een koek-en-zopietent bespreken de bikkels, die na 40 kilometer pas halverwege zijn, hun terugtocht. Maar anderen besluiten een stukje van de 15-kilometer lange toertocht af te snijden. „Ik heb al een blaar”, excuseert een meisje zich met vermoeide stem. Studenten brallen dat de snert ’echt focking lekker is’.

Maar al schaatsend overheerst vooral de stilte. Dan is de menigte verspreid en is alleen het krassen van de schaats hoorbaar. „Op het ijs ben je één met elkaar”, legt iemand zijn schaatsplezier uit. Niek (8) , die door zijn vader aan een sjaal wordt voortgetrokken, is het daar niet mee eens. „Ik wist niet dat het zo saai zou zijn”, klaagt hij. „Het is gewoon een beetje rondjes rijden.” Liever had hij geijshockeyd op een kleine plas bij zijn huis.

Uitgeput
In de namiddag ploffen de mensen weer neer op de kade. „Ik heb een rondje te veel gedaan”, zucht een vrouw van middelbare leeftijd. Uitgeput zoekt ze haar schoenen tussen de enorme berg tassen. Ze loopt terug naar de auto en rijdt stapvoets, bumper aan bumper, over de smalle weggetjes terug naar huis. De nostalgie is weg, ze is terug in de echte wereld.

Niet iedereen kwam het schaatsweekeinde ongeschonden door. In totaal raakten dit weekend door het hele land vele tientallen mensen gewond. Zo zijn bij de Veluwemeertocht twee schaatsers ernstig gewond geraakt toen zij met elkaar in botsing kwamen. Een van hen, een 57-jarige man uit Dalen, ligt nog in kritieke toestand in het ziekenhuis.