Body Worlds opent vandaag een nieuwe tentoonstelling The Story the Heart in Amsterdam. De speciaal geprepareerde en opgezette mensenlijken zijn even fascinerend als luguber. Sp!ts sprak twee donoren die al helemaal aan het idee gewend zijn. "Beter in plakjes gesneden dan opgegeten door de wormen."

Miljoenen mensen hebben zich er wereldwijd al aan vergaapt: de geplastineerde mensenlichamen van tentoonstellingsreeks Body Worlds. Toch staan lang niet alle bezoekers te trappelen om zelf na de dood opgezet te worden als speerwerper of hordenloper of in plakjes gesneden ten behoeve van medicijnenstudenten. Donoren vinden blijft een uitdaging voor bedenker Gunther von Hagens, want lijken kijken blijft luguber.

Opengesneden dode mannen
"Mijn collega zegt altijd: 'het lijkt me zo vreselijk om zoiets te zien en dan te beseffen dat jíj daar zit'", vertelt donor Nicole Nau, wijzend op de opengesneden dode mannen die in de expo aan een tafeltje zitten te kaarten. Zelf heeft de 45-jarige Haagse van Duitse komaf, één van de 59 in Nederland geregistreerde donoren, er weinig moeite mee. "Niemand herkent nog wie dit geweest zijn, en trouwens, mijn ziel heeft mijn lichaam dan allang verlaten. Bovendien komt lang niet iedereen in dit soort exposities terecht, je kunt ook gebruikt worden op universiteiten en daar hebben ze die dat hard nodig. Hoe weten die studenten anders hoe een ziekte er in het echt uitziet? En ook zo'n tentoonstelling heeft nut, want het zet mensen aan het denken over hun eigen gezondheid."

Nau zelf beleefde haar eye-opener bij een bezoek aan Body Worlds in Frankfurt, zo'n zes jaar geleden. "Na twee keer heb ik al besloten dat ik dit zelf óók wilde. Maar mijn nieuwsgierigheid naar mijn eigen lijf begon al eerder; op mijn negentiende kreeg ik een longembolie en geen dokter die me kon vertellen waar het vandaan kwam. Later heb ik als logopedist zelf ook gewerkt met lichamen, dat is toch de beste manier om te kijken hoe het allemaal werkt. En het is beter in plakjes gesneden te worden dan door de wormen opgegeten."

Haar ouders zijn ook donoren, haar vriend en diens familie staan in elk geval achter haar. Uitgesproken negatieve reacties krijgt Nau alleen van haar collega. "Die vindt het allemaal maar vies en eng, maar ze is zelf nog nooit naar zo'n tentoonstelling geweest. Dat zou ze eens moeten doen, misschien ging ze dan wat verantwoorder leven."

Confronterende karakter
Haar mededonor Marjolein (41) beaamt het confronterende karakter van de exposities van Body Worlds. "Het is echt wel een realitycheck, als je langs van die zwartgeblakerde longetjes loopt of een door cholestorol dichtgeslibte ader ziet. Maar ik ga er persoonlijk niet anders door leven, ook niet nu ik weet dat ik hier ook tussen zou kunnen komen te staan. Ik ben van mezelf al behoorlijk gezond."

Marjolein wil niet met haar volledige naam in de krant, omdat niet iedereen evenveel begrip toont voor haar besluit zich na haar dood over te geven aan dr. Von Hagens. "Ik denk dat voor veel mensen het donorschap net een stapje te ver is, ook als ze de tentoonstelling best mooi vinden. Zelf zag ik het voor het eerst tien jaar geleden in Londen, maar toen had ik al veel langer een fascinatie voor anatomie. Zelfs als kind wilde ik al gemummificeerd worden. En het was zo mooi en duidelijk in beeld gebracht, zo leuk dat je als leek dingen kunt zien die normaal aan medici voorbehouden zijn."

Wat er met haarzelf zal gebeuren weet ze nog niet, al verkiest ze de rondreizende exposities wel boven een einde als studiemateriaal. Garanties zijn er niet echt. "Je weet immers nooit wat voor lichaam je achterlaat. Als je bij een ongeluk geplet raakt, ben je natuurlijk niet zo geschikt om als atleet neergezet te worden." Eén opstelling wil ze in elk geval pertinent niet: als helft van een koppeltje dat de liefde bedrijft. "Nee, dat is me toch net wat te intiem. Om mijn lichaam om die manier te delen met iemand die ik bij helemaal niet gekend heb, dat gaat wel wat verder dan een potje poker."

Voor meer informatie kunt u naar www.bodyworlds.com.