Voor een komiek die tot de grootsten der aarde behoort, heeft Rowan Atkinson opvallend veel zelfkritiek. Zo vindt de Mr. Bean-acteur, die begin deze week Amsterdam aandeed voor de première van Johnny English Reborn, zichzelf verre van hilarisch. „Ik ben alleen leuk als ik iemand anders kan zijn.”

Zijn grote vriend en collega-acteur Stephen Fry zei ooit dat Rowan Atkinson geen greintje showbizz in zijn lijf heeft, en daar is geen woord van gelogen. Tijdens een gesprek in het Amstel Hotel laat Atkinson zich kennen als een echte gentleman; hij heeft geen kapsones of sterallures en geeft geen voorgefabriceerde antwoorden. Bij binnenkomst bedankt de 56-jarige Brit de vragensteller zelfs hartelijk voor zijn komst, terwijl het toch echt andersom zou moeten zijn. Daarna steekt hij welbespraakt, maar met een lichte stotter van wal over Johnny English Reborn, de opvolger van Johnny English uit 2003.

De titelheld van deze twee komische thrillers is overduidelijk gemodelleerd naar de vader aller geheim agenten: James Bond. Door de rauwe, snelle Bourne-films en de intrede van Daniel Craig als nieuwe 007 is deze wereld van internationale topspionage de laatste paar jaar echter wel in rap tempo veranderd, erkent Atkinson. „Het is prachtig wat ze met Casino Royale hebben gedaan, maar het waren de Bourne-films die ons een nieuwe kijk gaven op het leven van spionnen. Het werd wat duisterder, allemaal. In een vroeg stadium wilden we Johnny English in een soortgelijk jasje steken. Iets agressiever gefilmd, met snellere beelden. We hadden zelfs wat grappen gebaseerd op scènes uit The Bourne Ultimatum.”

Het bleek echter onmogelijk om die nieuwe weg daadwerkelijk in te slaan. „We wilden geen parodie maken, maar een komische thriller. En dat gedoe in de Bourne-films was gewoon te snel voor ons soort humor, die wat meer ruimte nodig heeft. Je moet bij Johnny English de tijd nemen om te lachen.”

Plot
Over de plot van Johnny English Reborn, die draait om een aanslag op de Chinese minister-president, lijkt in eerste instantie weinig intrigerends te melden, maar zodra het gesprek daar op komt, klapt Atkinson uit de school: „We hadden eerst een veel interessantere intrige dan er nu in de film zit, over een aantal extremisten in de Chinese regering die een liberale leider uit de weg wilden ruimen. We wisten echter dat ze dat in China nooit zouden accepteren, en door de grote afzetmarkt daar was het geen goed idee het toch door te voeren. Dus hebben we een mildere versie verzonnen. En nu willen de Chinezen het sowieso niet hebben, omdat er een verhaallijn in zit over een potentiële aanslag op hun minister-president! Zo zie je maar weer dat je nooit compromissen moet sluiten. Johnny English Reborn is nu dus mijn eerste controversiële film. Maar ze krijgen het daar toch wel te zien, via de zwarte markt.”

Overigens is de laatste jaren niet alleen de spionnenfilm veranderd; dat geldt evenzeer voor komedies. Atkinson: „Veel films in dat genre zijn tegenwoordig plat, onbeschoft en grof. Die richting wilden we niet opgaan. Al worden er wel wat mensen in de ballen getrapt. Ik schrok er van hoe vaak dat gebeurt. Pas in de eindmontage werd het me duidelijk; te veel ballengetrap! Maar verder is het heel familievriendelijk.”

Met de Johnny English-films, net als met bijvoorbeeld Mr. Bean’s Holiday uit 2007, slaagt Rowan Atkinson er in een miljoenenpubliek te blijven trekken, iets waarmee generatiegenoten als Steve Martin, Chevy Chase of Eddie Murphy meer moeite hebben. „Ja, ik heb veel geluk gehad. Naarmate ik ouder word, hecht ik ook meer waarde aan het belang van geluk. Als je jong bent, dan denk je dat je het succes verdient, bijvoorbeeld door hard te werken. Op mijn leeftijd weet ik wel beter. De manier waarop ik films maak, heeft trouwens ook bijgedragen aan mijn voorspoedige carrière. Ik heb namelijk altijd de creatieve touwtjes in handen bij Mr. Bean en de Johnny English-films. Dat is een belangrijke factor; nooit andere mensen laten vertellen wat je moet doen. Ik ben bijvoorbeeld niet tevreden over mijn rol in Rat Race, waarover ik die controle niet had. Het is wel oké, maar dat Italiaanse accent is niet om aan te horen.”

Parallellen
Je hoeft geen gedragsdeskundige te zijn om een groot aantal olijke maniertjes en bewegingen van Mr. Bean te herkennen in Johnny English. „Natuurlijk zijn er parallellen, omdat ik beide rollen speel”, bekent Atkinson. „Ik zie er in eerste instantie hetzelfde uit, en mijn expressies en fysieke voorkomen zijn gelijk, daar kan ik niets aan doen.” Wie denkt dat Atkinson daarmee zélf ook wel hilarisch moet zijn, wacht echter een teleurstelling: ,,Buiten mijn rollen ben ik totaal niet grappig. Tijdens een familiediner zijn het anderen die de grappen maken. Ik ben alleen leuk als ik iemand anders kan zijn.”