Reinout Oerlemans bestormde twee jaar geleden de Nederlandse filmwereld met zijn overtuigende debuut Komt een vrouw bij de dokter. De onervaren regisseur omringde zich met cast en crew die bestond uit grote talenten (Carice van Houten voorop als stervende vrouw) en leverde een flitsende film af die bijna anderhalf miljoen bezoekers wist te trekken. Voor zijn tweede project hanteerde Oerlemans dezelfde methode: veel mensen die werkten aan KEVBD keerden terug op de set van Nova Zembla.

Alleen legde de regisseur de lat dit keer vele malen hoger, met een episch-historische vertelling over de legendarische overwintering van ontdekkingsreizigers Barentsz en Van Heemskerck in 1596. Het tweetal hoopte via het noorden een snelle scheepsroute naar Indië te vinden, maar strandde op het Russische eiland en keerde na tien maanden in een sloep berooid terug naar Nederland. Alsof de ontembare factoren water en beesten (een onwillige ijsbeer!) nog niet genoeg obstakels vormden, besloot Oerlemans het epos óók nog eens in 3D te draaien, een techniek die onder meer vanwege de hoge kosten nauwelijks binnen het bereik van Nederlandse filmmakers ligt.

Zeker op technisch gebied heeft Oerlemans met zijn Nova Zembla een prestatie geleverd die diep respect afdwingt. Het is onwaarschijnlijk wat hij voor het relatief luttele bedrag van 6,5 miljoen euro aan enscenering, decors en 3D-effecten presenteert. Enorme schepen, majestueuze ijslandschappen (er werd wekenlang op IJsland gedraaid), shots van Amsterdam in de zestiende eeuw en zelfs een heuse ijsbeer (al is dit optreden betreurenswaardig kort) passeren in de twee uur dat de film duurt de revue. De 3D-effecten zijn bovendien goed gedoseerd en dragen bij aan de epische ervaring van het schouwspel.

Inhoudelijk schiet Nova Zembla echter te kort, zodat de film netto minder imponeert dan de makers vermoedelijk voor ogen stond. De vertelling van Barentsz en Van Heemskerck wordt zo sec en lineair gereconstrueerd dat het verhaal meer overkomt als een afstandelijke documentaire dan als een meeslepende speelfilm. Het enige personage dat ruimte krijgt voor enig reliëf is hoofdpersoon Gerrit de Veer, een jonge schrijver die verslag moet doen van de reis en zich gaandeweg ontpopt tot leider. Acteur Robert de Hoog bewijst na zich eerder overtuigend te hebben geprofileerd in kleine producties als Skin en Schemer ook schijnbaar moeiteloos een groots epos als Nova Zembla te kunnen dragen. Hij weet, ondanks de ridicule fantasieën die hij over zijn vriendin (Doutzen Kroes) heeft, van zijn held tegen wil en dank een man van vlees en bloed te maken.

De bewegende geschiedenisles verveelt nooit – daarvoor is er simpelweg te veel te zien. Maar het verhaal wordt ook nooit echt spannend, wat eigenlijk de grootste makke van de film is. Hoeveel beproevingen (kou, honger, ijsberen) de mannen moeten doorstaan, echte confrontaties of hoogtepunten blijven helaas uit. Zodat ook het gevoel van échte feestvreugde als de twee sloepen weer in Europa aankomen – iets waar Oerlemans gezien de bombastische blije muziek wel op mikt – een beetje uitblijft.

Score: 3/5