Geheime diensten worstelen vaak met hun imago. MI6 klapte onlangs bij uitzondering uit de school over het vak van spion. De dienst was namelijk op zoek naar nieuwe werknemers en kampte met het vervelende probleem dat de meeste sollicitanten bij spionnenwerk vooral scènes uit de verhalen van James Bond voor zich zagen. „Ons werk heeft weinig te maken met gewillige vrouwen, verre reizen en het drinken van wodka martini”, beklemtoonde de baas van MI6. „We hebben ook geen vergunning om te doden; we dragen zelfs geen pistool bij ons.”

Een van de weinige schrijvers die consequent proberen ook in hun boeken een adequaat beeld van het spionnenwerk te schetsen, is John le Carré. De inmiddels 70-jarige schrijver werkte in de Koude Oorlog zelf voor MI6 en probeerde zich ook in zijn latere leven verre van sensatiezucht en overdrijving te houden. Ditzelfde geldt voor de verfilming van zijn boek Tinker Tailor Soldier Spy, waarin voormalige MI6-agent George Smiley (Gary Oldman) in de jaren zeventig een infiltrant binnen de Britse geheime dienst moet ontmaskeren. Elke extra voorkennis over het verhaal doet af aan het plezier van de onbevangen kijker.

Regisseur Tomas Alfredson, die eerder doorbrak met zijn grimmige tienervampierenfilm Let the right one in, vertelt de speurtocht van naar de mol binnen de organisatie op een bijzonder visuele manier. Hij toont het verhaal niet lineair, maar gaat mee in het hoofd van Smiley die zich door herinneringen van anderen langzaam maar zeker een beeld van de situatie bij MI6 probeert te vormen. Veel personages die bijrollen spelen in het grote plaatje worden ook alleen maar genoemd en komen nooit daadwerkelijk in beeld en sommige subplotjes passeren te snel om echt te begrijpen.

Net zoals in Let the right one in van regisseur Alfredson lijkt sfeer belangrijker te zijn dan plot. De filmer weet, mede dankzij het uitmuntende camerawerk van Nederlander Hoyte van Hoytema (The Fighter), de sfeer van argwaan en paranoia van de Koude Oorlog in beelden om te zetten. Pas als alle puzzelstukjes op zijn plaats vallen blijkt elke scene ook een betekenis te hebben gehad en wordt duidelijk wie van de kopstukken van de geheime dienst (topacteurs als John Hurt, Colin Firth, Toby Jones en Mark Strong) precies de verrader is. Pas dan beseft de kijker ook dat hij eigenlijk twee uur lang vrijwel alleen maar naar pratende hoofden heeft zitten kijken.

Score: 4/5