Na zijn debuut Dik Trom positioneert Arne Toonen zich met de sprankelende misdaadkomedie Black Out nu definitief als getalenteerd regisseur met een heel eigen visie. De 36-jarige filmmaker wilde vooral alle genreclichés vermijden, zowel in de casting als in het verhaal.

Hoofdpersoon van Black Out is de ex-crimineel Jos (Raymond Thiry), die op de dag voor zijn huwelijk ontwaakt naast een verminkt lijk dat hij nog nooit eerder gezien heeft. Op zoek naar de waarheid belandt hij in een crimineel circuit vol met bizarre personages, zoals de balletdansende Russische maffioos Vlad, de kruimelcriminelen Bjorn en Wally die een hondentrimsalon runnen of de rancuneuze cynische rechercheur André.

„Toen ik samen met co-scenarist Melle Runderkamp de eerste versie van het script las, die nog door iemand anders was geschreven, schrokken we van alle clichés die de revue passeerden”, bekent regisseur Arne Toonen daags voor de première van de film. „De Russische gangster zat de hele tijd in een leeg restaurant aan een tafeltje achter in de zaak. De kruimeldiefjes hingen steeds rond in de coffeeshop. En de rechercheurs zaten doorlopend in een auto te posten terwijl ze elkaar betekenisvolle blikken toewierpen. Al die stereotypen sloegen eigenlijk helemaal nergens op!” Dus werden alle personages larger than life. De Russische maffioos is nu een oud-balletdanser die met veel plezier schoenen poetst op een bowlingbaan en de hoofdrechercheur die de zaak onderzoekt werd een politiek incorrecte eikel (met verve gespeeld door Alex van Warmerdam).

Een andere bijzonder opvallende casting is de zusjes Katja en Birgit Schuurman als twee sexy huurmoordenaars die geld incasseren voor de schimmige maffiabaas Opa (Edmond Classen). Dat Birgit Schuurman ook de vrouw is van regisseur Toonen, weerhield hem er niet van haar in de film schaamteloos te exploiteren als seksbom. „Ik vind mijn vrouw heel erg sexy, dus het kostte geen enkele moeite om haar zo in beeld te brengen”, lacht hij. „Ze hebben trouwens gewoon auditie moeten doen hoor. Ik heb echt alle sexy actrices van Nederland over de vloer gehad, dat waren bijzonder leuke dagen. Maar uiteindelijk waren Katja en Birgit toch het beste voor de rol.”

Eigen visie
Toonen zegt zich erg verantwoordelijk te voelen voor de kijkervaring van het publiek. „Ik moet mijn best doen een wereld creeëren die het publiek nog niet eerder gezien heeft. Zeker in het genre van de actiekomedie zijn er zoveel valkuilen waar je in kan trappen. Mensen moeten wel een reden hebben om naar mijn films te gaan kijken.” Dat ging de regisseur twee jaar geleden met zijn debuut Dik Trom erg goed af overigens: met bijna een half miljoen bezoekers was het één van de grootste Nederlandse hits van 2010. De critici prezen Toonen als een groot talent met een heel eigen visie.

Met Black Out zet hij die lijn voort, al begrijpt hij dat mensen de film omschrijven als een kruising tussen Lock Stock and Two Smoking Barrels en The Hangover. „Het zijn allebei films waar ik enorm van genoten heb”’, erkent hij. „Maar als je goed kijkt, zie je ook verwijzingen naar bijvoorbeeld het werk van Quentin Tarantino of David Fincher. Regisseur Guy Ritchie, die doorbrak met Lock Stock, heeft veel betekend voor de misdaadkomedie. Maar hij heeft niet het alleenrecht op het genre. Ik vind dat ik ook wel een stukje van de taart mee mag pakken.”

Nieuwe generatie
Toonen kan niet echt een reden noemen waarom dit genre in Nederland niet of nauwelijks wordt beoefend. „Al heb ik wel het gevoel dat dit een genre is dat heel erg bij de nieuwe generatie filmmakers hoort”, analyseert hij. „De titels die boven het maaiveld uitstaken, waren allemaal gemaakt door jonge regisseurs die dingen durven te doen die we nog niet eerder in Nederland hebben gezien. Denk aan Reinout Oerlemans met Nova Zembla, of de jongens van New Kids. Maar dat geldt ook voor de kleinere films, zoals Rabat of Lotus. Ik vind dat wel een heel gezonde en spannende ontwikkeling eigenlijk.”
Op dit moment werkt Toonen aan de verfilming van twee boeken: De Kleine Kapitein van Paul Biegel en de thriller Vals Beeld van schrijver Elvin Post. Het is een beetje afwachten welke als eerste wordt gefinancierd. „Ik ben wel een mannetje dat houdt van schieten en achtervolgingen en zo”, lacht hij. „Maar familiefilms als Dik Trom of De Kleine Kapitein bieden me heel veel ruimte om volledig mijn eigen wereld bij elkaar te fantaseren. Alleen met de realiteit kan ik eigenlijk niet zoveel in mijn eigen films. Met het maken van verhalen over het echte leven moeten andere makers zich maar mee bezig houden.”