Recensie: The Dark Knight Rises

Niet veel films moeten zulke hooggespannen verwachtingen zien waar te maken als Christopher Nolans The Dark Knight Rises. Dit derde deel over de gekwelde vleermuisman sluit immers een trilogie af die met Batman Begins (2005) en The Dark Knight (2008) een ijzersterk begin en meesterlijk middenstuk kende. Grote vraag: kan de even ambitieuze als begaafde Nolan een slotstuk leveren dat in de schaduw van die voorgangers kan staan?

Als je wilt klagen zodra de aftiteling van The Dark Knight Rises over het scherm rolt, dan kan dat. Niet alles is namelijk perfect. Sommigen zullen de toon wat al te gedragen vinden. Andere vallen wellicht over bepaalde onwaarschijnlijkheden en onmogelijkheden in de plot, die we hier niet kunnen noemen zonder te veel te verraden. En ja, The Dark Knight Rises is wat onevenwichtig; soms jast Nolan er een bepaalde verwikkeling snel doorheen, terwijl hij op andere momenten uitgebreid de tijd neemt voor een twist, opbouw of onthulling.

Maar wat zou het, als een film verder overdonderend is? Waar The Dark Knight stond voor anarchie, staat dit vervolg voor destructie. En zoals een Amerikaanse critica het eerder al zo treffend verwoordde, is The Dark Knight Rises een beest van een film geworden: potent, barstend van energie, geladen en agressief.

De slechterik van deel drie – die, net als in deel twee, minstens zo intrigerend is als de held – is grotendeels verantwoordelijk voor die toon. Bane (Tom Hardy) is een stier van een vent; zijn borstkas en schouders zijn reusachtig, zijn nek is even breed als zijn hoofd, zijn armen en handen zien eruit alsof er geen menselijke nek is die niet achteloos kan worden gebroken.

Wat hem pas echt griezelig maakt, is dat hij een soort metalen, spinvormig masker voor zijn mond heeft; een apparaat dat hem van medicijnen voorziet omdat hij anders gek wordt van de pijn. Hoe dat zo komt, zullen we verzwijgen, maar wees gerust: door zijn verleden is dit een tegenstander zoals Batman niet eerder had, met een ’evil masterplan’dat gruwelijker is dan ooit…

Bruce Wayne is sowieso wel eens in betere vorm geweest. Na de catastrofe rond Harvey Dent en zijn grote liefde Rachel, die door de Joker naar de andere wereld werd geholpen, heeft hij zich teruggetrokken uit het publieke leven. Het laatste gevecht is hem zwaar gevallen; hij loopt met een stok en ziet er uit als een man van vijftig. Het ergste: hij heeft niets meer om voor te leven.

De vrouw die hem hielp om zijn demonen uit het verleden te bestrijden, is dood, en hij wordt meer dan ooit geplaagd door de verkeerde keuzes die hij maakte. De inwoners van zijn geliefde Gotham zien hem als een veroorzaker van ellende, niet als held. Maar als Bane dan voor een nieuwe geweldsgolf lijkt te gaan zorgen, komt het rubberen vleermuispak toch weer uit de kluis.

Verder zullen we niets verraden; dit is een film die je met zo weinig mogelijk voorkennis moet zien. Wat we echter veilig kunnen verklappen, is dat actie en spektakel andermaal op vernuftige wijze met inhoud zijn gecombineerd. Zonder opzichtig politiek te zijn, trekt Nolan parallellen met de huidige economische crisis; de boevenbende van zijn film is een soort doorgeslagen occupy-beweging, de elite van Gotham lijkt verdacht veel op de top van de financiële wereld, zoals we die de laatste jaren hebben leren kennen. Bane is bovendien geen simpele dr. Evil, maar een meer ambigue figuur; een wreker, een natuurkracht die ervoor zorgt dat decadentie en hebzucht worden afgestraft, maar die dat doet op een manier die onacceptabel is.

Bij dit volle verhaal en de zinderende actie kun je nog een stel acteurs optellen die stuk voor stuk fantastisch zijn. Dat geldt niet alleen voor oudgedienden Christian Bale als duistere held, Gary Oldman als politiebaas en Michael Caine als butler, maar ook voor de nieuwkomers: Anne Hathaway is sexy en menselijk als Catwoman, Marion Cotillard ontpopt zich tot een goede nieuwe love interest voor de vleermuisman en Joseph Gordon-Levitt speelt een verrassend interessante rol als integere agent.

Meest opvallend is echter Tom Hardy, die alleen zijn ogen en stem heeft om een menselijk monster de nodige gelaagdheid te geven. En nee, hij doet Heath Ledger beslist niet vergeten, maar hij kan wel naast hem staan.

Na dit derde deel stoppen Bale en Nolan definitief met hun Batmanavonturen, en het is de vraag of er de komende jaren nog een regisseur opstaat die aan deze serie zal durven wagen. Beter dan The Dark Knight Rises kan het namelijk bijna niet worden.

Score: 5/5