De even spectaculaire als grappige sequel The Expendables 2 biedt nóg meer actiehelden uit de jaren tachtig, die ondanks hun gevorderde leeftijd flink de vuisten laten wapperen. Zoals Zweedse reus Dolph Lundgren (54) en de Belgische spierbundel Jean-Claude van Damme (51). „Ik weet niet of ik het in deze tijd van digitale effecten nog had gered.”
In films kan je je beter bergen wanneer bodybuilders als Dolph Lundgren en Jean Claude van Damme de confrontatie met je willen aangaan. Maar in het dagelijkse leven zijn het allebei lieve mannen die geen greintje agressie uitstralen. Blonde reus Lundgren nipt ontspannen aan zijn kopje thee, terwijl Van Damme met veel gevoel voor zelfspot de ene na de andere anekdote uit zijn mouw schudt.
Flubberende huid
„Zoals je ziet stellen mijn spieren in het echt niet zoveel meer voor”, grinnikt de Belgische acteur, terwijl hij de flubberende huid rond zijn bovenarm heen en weer schudt. „Ik probeer mijn lichaam echt wel in vorm te houden. Maar meer dan dat doe ik niet. En ik ga mij tegenwoordig vaker dan vroeger te buiten aan Vlaamse frites en wafels als ik in mijn geboorteland ben.”
Ook testosteronbonk Lundgren, die nog wél even imposante armen heeft als toen hij in de jaren tachtig als He-Man of in Universal Soldier te zien was, erkent dat het zwaar is in vorm te blijven voor iemand die de vijftig gepasseerd is. „Maar wie van jongs af aan in de sportschool te vinden was, heeft een bepaald basisniveau in zijn lijf opgebouwd. Met een paar uur trainen per week houd ik mijn spieren goed op orde. En ik vind het ook vooral nog steeds leuk om te trainen: dat is heel erg belangrijk.”
Lundgren en The Expendables-maker Sylvester Stallone, die elkaar leerden kennen tijdens de opnames van Rocky 4 in 1985, hebben altijd contact gehouden. „Dus toen hij twee jaar geleden belde dat hij een film had geschreven waarin een dronken, roekeloze Zweed zat, kon ik moeilijk weigeren”, grinnikt de bodybuilder. Hij vindt het leuk dat The Expendables een soort eerbetoon is geworden aan de manier waarop vroeger actiefilms werden gemaakt. „Al was ik er niet zeker van dat deel één een succes zou worden. Er zitten veel sterren in, maar dat biedt geen enkele garantie op succes. Het publiek laat zich na al die jaren nog steeds niet voorspellen, anders zouden er alleen maar hits worden gemaakt.”
Iconen
Het actiegenre is enorm veranderd sinds hij en Van Damme in de jaren tachtig doorbraken, merkt de Zweed. „Vroeger moesten actiehelden echt spieren hebben en er uitzien alsof ze alle gevechten zelf konden doen. Daardoor belandden veel atleten in het vak.” Maar tegenwoordig kan dankzij digitale effecten iedere acteur een dikke laag spieren worden aangemeten. „Iedereen kan nu een actieheld zijn. Ik heb geen idee of ik het nu nog zou redden als ik jong en onbekend was.”
De genre-iconen van weleer lopen met regelmaat tegen het probleem aan dat zij maar nauwelijks hun stigma van ‘actieheld’ van zich af kunnen werpen. Zowel Lundgren als Van Damme probeerden zich de afgelopen jaren te ontwikkelen door zelf films te gaan schrijven en regisseren. „Maar als producenten eenmaal een labeltje op je hebben geplakt, is het bijna onmogelijk daarvan af te komen”, stelt Lundgren. „Ik had wel heel graag wat verder gekeken of ik méér had gekund dan alleen maar films waarin ik mensen in elkaar sla en helikopters neerschiet.”
Chemicus
Zijn Belgische collega probeerde het onder meer met een real life-soap en de komische thriller JCVD, waarin hij openhartig de draak stak met zijn eigen privéproblemen. „Ik heb pieken en dalen gekend”, knikt Van Damme. „En ik heb geleerd dat je soms als acteur risico’s moet nemen. Dat hoort nou eenmaal bij het vak, en dat kan heel positief uitpakken. Maar soms loopt het ook fout, en dan kan je weer een flop aan je oeuvre toevoegen.”
Het leven van Lundgren had ook heel anders kunnen lopen; slechts weinig mensen weten dat de spierbundel begin jaren tachtig met de beste cijfers van zijn jaar afstudeerde als chemicus. Toch besloot hij naar Amerika te vertrekken om daar te proberen carrière te maken in de showbusiness. „Ik heb die keuze heel weloverwogen gemaakt”, beklemtoont de reus. „Ik was ontzettend benieuwd of ik het zou redden, en hoe mijn leven er dan uit zou zien.” In The Expendables 2 zit ook een vette knipoog naar het leven als wetenschapper dat Lundgren misliep. „Ik vraag me soms af wat ik nu zou doen als ik daarmee was door gegaan. Maar spijt is een zinloze emotie. Zeker als je, zoals ik, eigenlijk niet mag klagen over wat je bereikt hebt.”