Recensie: God Bless America

Bobcat Goldthwait is een vreemd figuur in de Amerikaanse comedy-scene. De New Yorker is de vaste regisseur van de talkshow van Jimmy Kimmel en nam daarvoor de show van David Chapelle voor zijn rekening. Naast dat televisiewerk maakt hij echter ook zo nu en dan ook een komedie. Bijvoorbeeld Stay, over een man die ontdekt dat zijn verloofde ooit seks had met een hond. Of World's Greatest Dad, waarin een jongen op erg genante manier sterft en zijn vader uit arren moede net doet alsof zijn kind zelfmoord pleegde. Inderdaad: het is weer eens wat anders dan het gemiddelde Ben Stiller-vehikel In God Bless America geeft Goldthwait blijk van diezelfde voorliefde voor extremiteiten, maar deze keer is hij ook nog eens kwaad. Loeikwaad zelfs, vanwege het morele verval in zijn samenleving.

Zijn hoofdpersoon Frank (Joel Murray) háát bijna iedereen. Zijn trashy buren, die hun tv gebruiken om het geluid van hun huilende, want chronisch verwaarloosde baby te overstemmen. Zijn collega's, omdat die alleen maar kunnen praten over wie er nu weer is afgegaan tijdens een talentenshow. American Superstarz - de filmversie van Idols - is volgens hem een variant op het colosseum: Het is het soort freakshow-entertainment dat populair wordt als een machtig rijk op het punt van instorten staat. Ik doe er niet aan mee, ik weiger te kijken naar een programma waarin de zwakkeren worden verscheurd ter vermaak van het publiek. Tot overmaat van ramp gaat die vulgariteit gepaard met extreme politieke correctheid. Tenminste: als Frank bloemen stuurt naar de verlegen secretaresse op wie hij een oogje heeft, wordt hij aangeklaagd wegens ongewenste intimiteiten.

Frank snakt naar een beetje vriendelijkheid, wellevendheid, beschaving. Na een slapeloze nacht, waarin hij zichzelf pijnigt door naar een My Super Sweet 16-marathon te kijken, slaat hij door. Hij zal de maatschappij dwingen om weer beschaafd te worden. En als het niet goedschiks kan, dan moet zijn gloednieuwe AK-47 er maar aan te pas komen. Gelukkig staat Frank niet alleen: bij één van zijn eerste missies sluit hij vriendschap met een tienermeisje, Roxy (Tara Lynne Barr), dat eveneens last heeft van serieuze mensenhaat.

Overbodig te zeggen dat je zelden zo*n uitzinnige film tegenkomt als God Bless America. Knap genoeg is het toch moeilijk om niet mee te voelen met Frank, die duidelijk een zachtaardige inborst heeft en wiens weerzin tegen alles dat goedkoop, vals en wreed is volstrekt redelijk is, al slaat hij dan volkomen door in zijn poging het tij te keren. De dialogen zijn voor het grootste deel bovendien gevat, en de compromisloze manier waarop Goldthwait zijn onderwerp behandelt, is bewonderenswaardig.

Dat betekent echter niet dat God Bless America ook een briljante film is geworden. Daarvoor bevat het verhaal te veel onlogische verwikkelingen, en stapt de regisseur te gemakkelijk over onwaarschijnlijkheden heen als dat voor de voortgang van het plot zo uitkomt. Het karakter van tiener Roxy komt bovendien minder goed uit de verf; haar misogynie komt gemaakt en geposeerd over. De manier waarop Frank zijn eigen maatschappijhaat voedt, is daarnaast niet altijd even geloofwaardig. Als hij zo'n hekel heeft aan de Kardashians, waarom zet hij dan bijvoorbeeld steeds E! Entertainment op? Waarom wordt hij niet lid van de plaatselijke schaakclub, of vrijwilliger bij de bibliotheek?

Blijft staan dat God Bless America een film is om naartoe te gaan; in de eerste plaats omdat het zo'n curieus project is, maar toch ook omdat het zo*n film is waar je nog lang over na kunt blijven praten, vooral in een tijd waarin Amerika regelmatig wordt opgeschrikt door een gek die zijn geweer op het publiek leegschiet.