Op zoek naar de cybercrimineel

Na de Verenigde Staten is Nederland de belangrijkste uitvalbasis voor cybercriminelen. Vijftien procent van alle kwaadaardige software komt uit Nederland, maar het zijn nauwelijks Nederlanders die zich ermee bezighouden. Wie dan wel?

Nederland heeft zo’n beetje de beste internetinfrastructuur ter wereld. Er is een aantal heel grote en snelle servers, waarop iedereen op de wereld ruimte kan huren. Dus ook intelligente criminelen. Vroeger was het nog het jongetje op de zolderkamer, tegenwoordig is de cybercriminaliteit georganiseerd. „De één is gespecialiseerd in het ontwikkelen van virussen, de ander in het verspreiden ervan. Weer een ander weet goed creditcardgegevens te verzamelen en zo heb je nog tientallen specialiteiten”, zegt Joost Bijl van Fox-IT. Volgens hem komt dit type criminaliteit vooral voor in Rusland. „Daar zijn de opleidingen gratis en jongeren komen er nauwelijks aan het werk. Ook in China zijn veel internetcriminelen.”

Eddy Willems, veiligheidsonderzoeker bij G Data, heeft het over minibedrijfjes waarvan er steeds meer ontstaan. „Iemand doet de sales, iemand ontwikkelt, iemand verspreidt. Er is een totale marktwerking in het criminele circuit en het zijn vooral jongeren die bedrijfjes opzetten.” Willems noemt ook Rusland als broedplaats voor cybercriminelen. „Daar zijn jonge hoogopgeleide mensen, er is weinig werk en de lonen zijn laag. China wordt ook genoemd, maar dat is niet helemaal bewezen."

De High Tech Crime-afdeling van de KLPD houdt zich, in samenwerking met onder andere de FBI, bezig met het opsporen van grootschalige cybercriminaliteit. Volgens woordvoerder Ed Kraszewski is er geen profiel te schetsen van de cybercrimineel. „Het is een complex probleem, want het heeft geen grenzen. Overal ter wereld zitten cybercriminelen en inderdaad vooral in Oost-Europa. Maar de onderzoeken die gedaan zijn, geven nog geen duidelijk beeld.” Het blijkt dat er naast de georganiseerde misdaad ook nog eenlingen zijn. „Laatst is er een Armeniër opgepakt, die in zijn eentje miljoenen computers in zijn macht had en de gegevens doorverkocht. En zo zijn er genoeg voorbeelden, ook van Nederlanders.”

De Engelse ict-veiligheidsonderzoeker Rik Ferguson is het duidelijkst: „Ze zijn slim, tussen de achttien en dertig jaar en komen vooral uit Oost-Europa en China”, zegt hij. Trek zelf je conclusies.