Er moet wel iets te delen zijn

Het moesten de Olympische Spelen van de sociale media worden. Er werd zelfs een geheel nieuw woord voor geïntroduceerd: de Socialympics. Amper een week bezig, komen er steeds meer digitale schandalen aan het licht. Zijn de Socialympics gedegradeerd tot de Asocialympics?

De London Eye die beïnvloed kan worden door tweets, een samenwerking tussen Twitter en NBC en technische hoogstandjes met speciale sportfeeds. De Olympische Spelen van Londen 2012 zijn gepresenteerd als de Olympische Spelen waar sociale netwerken als Facebook en Twitter, de sporters én kijkers één team vormen. Maar vooralsnog lijken de digitale netwerken vooral een geduchte tegenstander.

Wat ging er tot op heden mis op social mediagebied? Nog voordat de vlam in het olympisch stadion in Londen officieel ontstoken was, was de eerste digitale rel een feit. De Griekse hordeloopster Voula Papachristou werd uit het team gezet vanwege een racistisch getinte tweet, waarin ze het aantal Afrikanen in Griekenland bekritiseerde. Ook voor de Zwitserse voetballer Michel Morganella betekende een racistisch bericht op Twitter het einde van zijn olympische deelname. Hij werd maandag uit de selectie van Zwitserland gezet nadat hij na een verloren wedstrijd tegen Zuid-Korea digitaal had bezworen alle Koreanen kapot te slaan en in brand te steken.

Twitter lijkt sowieso een vrijplaats te zijn om je kritisch uit te laten. Niet alleen voor de sporters - zoals de Amerikaanse keeper Hope Solo die verslaggever Brandi Chastain toebeet dat zij haar commentaar voor zich moest houden totdat zij er meer verstand van had - als voor de toeschouwers. Zo werd maandag een tiener gearresteerd nadat hij aan de jonge synchroonschoonspringer Tom Daley had laten weten dat 'hij zijn vader had teleurgesteld' met zijn optreden. Daleys vader overleed vorig jaar aan kanker.

Dat kritiek niet altijd wordt geaccepteerd, zelfs niet op een sociaal netwerk als Twitter, bewijst de zaak tussen correspondent Guy Adams van The Independent en NBC. Adams' tweets over het zogenaamde live uitzenden van NBC werden de correspondent niet in dank afgenomen: zijn twitteraccount werd eerder deze week gesloten. Dat riekt niet alleen naar censuur, het wakkert ook de toch al toenemende kritiek op de Amerikaanse zender aan. Want hoe kun je spreken van een social media-event als je er als omroep voor zorgt dat niet alles gemeenschappelijk te delen is? Zo zond NBC bijvoorbeeld tijdens de openingsceremonie een interview met Michael Phelps uit, in plaats van de op dat moment gaande herdenking voor de Londense bomaanslagen. En worden, met de kijkcijfers in het achterhoofd, wedstrijden niet live uitgezonden, waardoor Amerikaanse kijkers Twitter juist mijden, of twitteren met de hashtag #nbcfail, omdat zij de uitslag nog niet willen weten.

Jeff Jarvis, oprichter van BuzzMachine, meent dat de Amerikanen worden weerhouden van 'de mogelijkheid een gemeenschappelijke ervaring met de wereld te delen'. Tv-recensent Ed Bark is echter van mening dat ’we’ als social media-gebruikers te veel en te snel willen, en wijst op de simpele mogelijkheid dat gewoon via live feeds te doen, in plaats van via de in dit geval toch oldschool televisie. Volgens hem is het even ideaal als irreëel te denken dat NBC alles live kan uitzenden, ook primetime, omdat een event als dit nu eenmaal van advertentie-inkomsten afhankelijk is.

Al doende leert men, aldus Gijsbregt Brouwer, sport- en social media-expert. Deze digitale schandalen wijzen er volgens hem niet op dat de Socialympics tot Asocialympics zijn gedegradeerd. „Het gaat drie keer mis en het gaat miljarden keer goed. Alleen in Nederland zitten er al meer dan 150 sporters en begeleiders uit het olympisch team op Twitter. Het aantal op Facebook is nog veel hoger.” En dan gaat er wel eens iets mis. Het ’probleem’ met sociale media is echter dat de impact groot is en gedane zaken op het wereldwijde web geen keer nemen, aldus de expert. „Social media zijn in hun puberale fase. Het fenomeen is relatief jong, maar over vier jaar zijn social media net zo gewoon als naar de wc gaan. De wereld is social geworden, de Spelen ook. Er is nog zo veel te leren, voor iedereen. Dat maakt deze Spelen uniek. Veel organisaties zullen, mede door deze gebeurtenissen, zorgen dat ze voor de volgende Spelen of een ander groot evenement klaar zijn voor de social media. The best is yet to come.”