Sp!tsblog: nieuwe tijden, oude gremia

Twee bijzondere momenten afgelopen week voor de klassieke journalistiek. Het Genootschap van Hoofdredacteuren nam vrijdag een nieuwe journalistieke code aan en de Raad voor de Journalistiek vernieuwde gisteren zijn Leidraad (nog niet online beschikbaar)

En om het slechte nieuws maar direct te brengen: aan beide documenten ben ik medeschuldig. Ik zeg het met enige schroom, omdat ik weet hoe hier en bij onze buren van Geenstijl aangekeken wordt tegen het genootschap, de raad en tegen alles wat door die oude gremia wordt geproduceerd. Pijpen, baarden, grijze haren: ik ken de vergelijkingen.

Toch is het in dit ene geval de moeite waard om even naar die twee documenten te kijken, al is het alleen maar om aan te geven dat de oude wereld heel voorzichtige stappen zet in de richting van de nieuwe. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de manier waarop de raad is omgegaan met het fenomeen van de comments.

Voorheen was het helder: de hoofdredacteur van een krant is verantwoordelijk voor de hele inhoud ervan. Dat gold dus evenzeer voor de zelf gemaakte teksten en foto“s als voor bijdragen van derden, de lezersbrieven bijvoorbeeld. Het gebeurt dan ook nog al eens dat de Raad voor de Journalistiek een hoofdredacteur op de vingers tikt vanwege de onzin die in zo“n brief staat.

Na de opkomst van internet, met de veel directere en levendigere reactiemogelijkheden, is dat principe aanvankelijk niet veranderd. De eindverantwoordelijke van een site moest er volgens de geldende regels dus ook maar voor zorgen dat hij alle reacties op de site heel goed in de gaten hield. Hoe onrealistisch dat in de praktijk was, dat deed er eigenlijk niet toe; het was nu eenmaal een principe en daar moest je niet aan tornen.

Nu is dat anders. De raad voor de Journalistiek erkent dat het checken (en eventueel verwijderen) van reacties niet meer vóór publicatie ervan hoeft te gebeuren. Een logisch stapje voor wie de praktijk een beetje kent, maar voor de inderdaad gemiddeld wat oudere dames en heren van de raad een hele sprong voorwaarts.

Toegegeven: hoe goed deze ontwikkeling ook is, het blijft toch een beetje gerommel in de marge. Het lijkt me in elk geval niet genoeg om Geenstijl tot een gang naar de raad te bewegen, hoe graag die raad dat ook wil. ;-)
En het mag dan allemaal heel goed zijn voor het ethisch besef van een gemiddelde journalist, uiteindelijk is het onbeduidend in relatie tot zijn juridische verantwoordelijkheid. De enige echte toetsing blijft immers de taak van een rechter. Gelukkig maar.

Bart Brouwers | 23-04-08 | 18:55 | 29 reacties

Reacties

Hmmm, dus al die nieuwssites die de reaguursels niet voor plaatsing checken zijn eigenlijk in strijd geweest met het protocol. Dan zal die raad ook wel niet veel invloed meer hebben op de rest. Misschien een idee om op te doeken?

oh, nou weten we dat ook weer
oude media = links (uitzonderingen daargelaten),
links = kut

--> oude media = kut

Veel, heel veel journalisten hebben het idee (nog) dat wij, het gepeupel, moet lezen wat zij schrijven.
Als ze ooit tot de conclusie komen dat de krant een gewoon ordinair commercieel product is, en dat de lezer c.q. reaguurder zelf wel uitmaakt wat ie leest, dan komt het misschien ooit nog eens goed.

Goed bericht, lekker kort.

kinderachtige tekening - 1

@Bart
"De raad voor de Journalistiek erkent dat het checken (en eventueel verwijderen) van reacties niet meer vóór publicatie ervan hoeft te gebeuren."
-
"Dat (verantwoordelijkheid voor content) gold dus evenzeer voor de zelf gemaakte teksten en foto“s als voor bijdragen van derden, de lezersbrieven bijvoorbeeld. "
-
Wil dit nu zeggen dat dit nieuwe beleid ook voor print gaat gelden? Kan ik me moeilijk voorstellen aangezien een reactie die echt niet o.k. is op een site snel verwijderd kan worden. Het print equivalent zou een Joris zijn die overal bij de mensen thuis aanklopt om met tipex hun krantje bij te werken. Ergo; dat volledig vrij zijn in het plaatsen van een reactie, zelfs met je eigen spelvouten en meningen die soms tanden doen knarsen, kan alleen op het web. Ik kan me niet voorstellen dat print media hun controle het balkon af gooien, of ze nou verantwoordelijk zijn voor abjecte content of niet.

@Dikr: nee, deze bepaling is specifiek voor reacties op internet. Voor de krant blijven de oude regels gewoon van kracht.

IV. Waarom verantwoording?
In het verleden, toen internet nog geen massaal gebruikt medium was, was de professionele journalist in de regel de enige brenger van het nieuws. Nu zoveel mensen hun informatie niet meer doorgeven aan die journalist maar die zelf openbaar maken via het internet, is het aantal mogelijkheden om informatie te controleren sterk toegenomen. Dat geldt ook voor het nieuws zoals dat door de journalist wordt gebracht.

Doordat het publiek via de nieuwe media meer dan ooit meepraat en assertief is, zal de journalist, wil hij nog gehoord worden, meer dan voorheen verantwoording moeten afleggen over zijn werkwijze. Hij zal transparanter moeten zijn en kan niet meer volstaan met zich te beroepen op een traditie van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en integriteit zoals die "kleeft" aan zijn medium of aan "de professie". Lezers volgen hem kritisch, raadplegen bronnen uit de eerste hand, en corrigeren hem
-
Het zal wel moeten worden gezien als een gigantische stap vooruit, maar hoe kan je inshemelsnaam de waarheid weer zo verbasteren.
Het "publiek" heeft tegenwoordig dankzij de nieuwe media eindelijk de mogenlijkheid om informatie zelf te toetsten. Nu wanneer het "publiek" jullie niet meer nodig heeft als eerste lijn van informatie gaan jullie integer worden?
Die integerheid had er moeten zijn toen jullie de enigste vorm van informatie verstrekking waren en niet nu alleen maar integer zijn omdat je nu gepakt word. De reputatie van de journalistiek kan zeker niet zichzelf beroepen op een traditie van zorgvuldigheid, betrouwbaarheid en integriteit.

Mooie code Bart! Alleen nog even de puntjes op de negende letter van het alfabet...

1. De werkelijkheid is per definitie dienstig aan de journalist en schikt zich naar zijn perceptie. Uit de verzamelde feiten en uiteenlopende meningen maakt de journalist een selectie die het beste past bij de toon- en kleurzetting van de krant.
2. De journalist brengt in de berichtgeving een duidelijk onderscheid aan tussen feiten, beweringen en meningen (red. een bewering is een mening die men staande houdt, ongeacht de feiten). Dit onderscheid dient kenbaar te worden gemaakt middels het aanbrengen van leestekens, vet gedrukte letters en zorgvuldig gekozen, sturende bewoording. (links = groen, rood = Marco Borsato)
3. De journalist gaat zorgvuldig en integer te werk volgens eigen inzicht. Toetsing van de toegepaste journalistieke methode geschiedt volgens het WC eend protocol.
4. In zijn berichtgeving (wat per definitie een vertaalslag van de werkelijkheid betreft) baseert de journalist zich alleen op zijn eigen waarneming (de navel) of loopt bronnen die hem bekend zijn, blindelings achterna. Hierbij confirmeert hij zich aan het Freudiaanse gedachtegoed en de fallus in het bijzonder.
5. De journalist controleert de feiten in zijn berichtgeving. (Alt + X, spelling en grammatica)
6. Het bewerken van nieuws in tekst, geluid, beeld of combinaties daarvan, is cruciaal teneinde de beeldvorming te beļnvloeden en behoort tot de pallet van elke demagoog dan wel spindokter in wording.
7. De journalist die in zijn berichtgeving fictieve elementen verwerkt, legt daarvan telkens rekenschap af bij die betreffende elementen.
8. De schrijver van columns, recensies, opiniėrende berichten en vergelijkbare genres is geen journalist.
9. De journalist die verwijst naar informatie van derden is verantwoordelijk voor de inhoud van de onderliggende informatie. Deze tekst is ingefluisterd door Anna Catharina van Beuzekom, in het harnas gestorven tijdens de memorabele gang bang te Gasselterboerveenschemond in het wijnjaar 1764 na Christus.
10. De journalist verricht zijn werk in onafhankelijkheid, bij voorkeur in zijn eentje en houdt daarbij zijn eigen belang, alsmede die van krant, nauwlettend in de gaten.
11. Indien de journalist sympathieke gevoelens koestert jegens de linker zijde van het politieke spectrum, zal hij dit in alle toonaarden ontkennen en elke poging tot nader onderzoek daartoe stelselmatig saboteren.
12. De journalist maakt misbruik van zijn positie.
13. De journalist neemt geen vergoedingen aan en vermeldt enkel datgene waarvoor hij betaald wordt binnen het door opdrachtgever vastgestelde kader.
14. De journalist gaat altijd fair te werk. Hierbij hanteert hij het devies 'voor wat hoort wat'.
15. De journalist beschermt fictieve bronnen aan wie hij vertrouwelijkheid heeft toegezegd.
16. Anonieme bronnen zijn betrouwbaar mits andere te duur zijn. Dit teneinde het minimale model levensvatbaar te houden.
17. Beschuldigingen en verdachtmakingen staan garant voor verkoopcijfers, ongeacht of deze ergens op gebaseerd zijn. Procederen is voor onschuldige slachtoffers veelal te duur.
18. Doorgaans is de volledige naam van het slachtoffer te vinden op internet. Met verwijzing naar die link kunt u ongestoord de privacy schenden. De journalist is immers niet aansprakelijk voor hetgeen door derden wordt gesteld.
19. Als journalist vervult u een rol van maatschappelijk belang. Publiceer alles!
20. Idem
21. De journalist gebruikt geen privé-documenten. Zet ze eerst op YouTube en schrijf dan pas het artikel.
22. De journalist van wie blijkt dat hij een onjuist bericht heeft gepubliceerd, zal deze op royale wijze corrigeren. Hiervoor is een specifieke katern ingericht, voorzien van kleiner lettertype. Voorts zal de redactie erop toezien dat deze pagina met onbeduidende berichtgeving wordt gevuld.
23. De journalist dient altijd zijn identiteit prijs te geven, aldus de redactie op aanbeveling van het commissariaat der oudgedienden en notabelen onder postbus 51.
24. De journalist maakt zich altijd bekend. Simpelweg verschijnen of zwaaien met de microfoon is toereikend.
25. De journalist lokt geen incidenten uit met uitzondering van verdachtmakingen, subtiele woordspelingen, suggestieve foto's en Georgina Verbaan.
26. De journalist neemt niet anoniem deel aan discussies mits het over zichzelf gaat, dan wel ter verdediging van zijn fictieve bron optreedt.
27. De journalist steelt geen informatie en betaalt niet voor gestolen informatie. Hij geeft het weg en laat de lezers, dan wel adverteerders, betalen.
28. Een artikel in een krant met een oplage van boven de 400.000 is per definitie van maatschappelijk belang. Nogmaals: publiceer alles!

Dat was 'm. Het is goed zo, niets meer aan doen zeg ik. Volgende keer de Tien Geboden?

ICDeadPeople: LOL

Misschien moeten ze die Dennis van der Ven even de nieuwe code laten doornemen....of valt hij niet onder de journalisten?

@schop: nee dat is een reagurende citroenen verkopert

@deuZige:
Goed dat u dat zegt. Toevallig is net de Gremia Nouveau Temps uitgekomen. Kan ik u aanbieden tegen staanplaatstarief en enkele minuten vertraging. Een must voor de sociale reiziger met Axe effect. Interesse?

Als je maar even het idee hebt dat iets nieuwswaarde heeft, moet je het publiceren! Het is vervolgens aan de mensen om het te beoordelen maar dat is niet aan de media en al helemaal niet aan zo'n censuurraad! Heb daar maar lekker schijt aan!

ICdeadPeople | 24-04-08 | 03:35
Hulde! In het uitermate hypotetische geval dat Sp!ts u zou vragen om de plaats van Dennis van de Ven in te nemen zeg dan a.u.b ja.

Kan iemand mij 1 reden geven waarom GS bij deze raad zou willen horen?

De 28 wetten van ICdeadPeople hangen inmiddels in een heel mooi lijstje boven mijn bureau. Iedereen die vanaf nu een gesprek met me wil aanknopen zal deze eerst moeten onderschrijven. De redactie schreeuwt inmiddels wel om een mondelinge toelichting van ICdP zelf. Kan ik je inplannen voor de eerstvolgende redactievergadering? (no kidding)

ICdeadPeople | 24-04-08 | 03:35
B-R-I-L-J-A-N-T ! En 1764 was een goed wijnjaar, heb ik mij laten vertellen.
@Bart
Een diepe buiging lijkt mij nu wel gepast.

*buiging maakt*

Sportief Bart.

Aardig voorbeeldje zojuist op het nieuws. Blijkt dat een transportbedrijf een aantal dossiers van strafrechtzaken is verloren uit de wagen van de koerier. Dit is door voorbijgangers gezien en de eerste reactie van deze lutsers is om dat hele pakket maar direct naar een journalist te brengen (ene P.R. de Vreeze). Het lijkt geen raadsel meer om te bedenken wat Peter Ar de Vee er dan weer mee gaat doen.

Ergo, het publiek wil graag sensatie en is bereid daar zelf aan bij te dragen (dossiers aan PRdV ipv inleveren op het lokale politiebureau) en de journalist in kwestie zal daar gretig gebruik van maken voor weer een avondje ademstokkende verslaggeving (terwijl hij toch ook de hem geboden dossiers mag inleveren bij justitie. Ergo, hij HOEFT er geen uitzending van te maken).

Kortom, de journalist bedient het volk en blijkvaar willen we ge-engageerde verslaggevers die manipuleren, inkleuren, selecteren en opdienen. Waarom dan nog een code en wie denkt zich daar dan aan te houden

/OT ICdeadPeople: kudos en diepe buiging. Hoe is het trouwens tegenwoordig met Anna Catharina ? Weer een beetje hersteld ? ot/

@ Bart

Goed stuk en prima mee-gereaguurd trouwens !

Hmmm...NLCircle weer sneller dan de media. Zojuist verschenen: www.spitsnieuws.nl...

@NLCircle: is dit een sollicitatie?

@ICdeadPeople | 24-04-08 | 03:35,

Sja helder betoog, volgens mij ook in te korten tot slechts 1 gebod:

1. Laat je door niemand de mond snoeren.

He he he... nee sorry Bart. NLCircle hoeft in de tweede helft van zijn leven gelukkig niet meer te werken ;-). Meer tijd om te reaguren dus...

@Bart
Slijmbal

Ach, hoe serieus de Raad voor Journalistiek genomen moet worden, blijkt wel uit de manier waarop het Koningshuis er mee omgaat. Helemaal niet, dus. Als die een persmuskiet willen pletten, stappen ze meteen naar de rechter. Doen ze al jaaaaaren.

@ ICdeadPeople,
Ik ben stikjaloers op jouw talent.
Het mijne ligt in de correctie.
Ik zou geschreven hebben: "en houdt daarbij zijn eigen belang, alsmede DAT van de krant... enz."
(En ik begin 2 zinnen met het woordje "ik" wat overigens tegenwoordig wel schijnt te mogen.) :=)

SpitsNieuws

Sp!tsblog: nieuwe tijden, oude gremia

Reacties