In een oranje metro naar het stadion

Ook de inwoners van Charkov, in het oosten van Oekraïne, weten: Nederland - Duitsland is dé wedstrijd in hun stad. Dat willen ze niet missen. „Zo’n toernooi in je eigen stad maak je maar een keer mee in je leven.”

Ze komt er helemaal haar flat voor uit. Voorzichtig wandelt Zjanna Sjoeklina (75), stevige grijze haren pieken uit haar kin, naar de kassa van het stadion van voetbalclub Metallist, de trots van Charkov. „Zijn er nog kaartjes voor Nederland - Duitsland”, vraagt ze aan Valeri Skorik (48) die bij de kassa staat. „Ik woon hier in de buurt en van een kennis moet ik kijken of deze wedstrijd al uitverkocht is.” Skorik vertelt aan Sjoeklina dat haar kennis pech heeft. Ze is niet de enige die deze dag informeert naar Nederland - Duitsland. Ook de Oekraïners weten: dit is de kraker. In hun stad.

Van de poulewedstrijden is Nederland - Duitsland als enige uitverkocht. Voor de duels in het Metalliststadion tegen Portugal en Denemarken zijn medio mei nog kaarten verkrijgbaar. Skorik heeft drie kaartjes voor Nederland - Denemarken op 9 juni. Zijn zoon komt over vanuit de stad Chabarovsk dat in het Russische Verre Oosten ligt. „Zo’n toernooi in je eigen stad maak je maar één keer mee in je leven”, zegt Skorik opgewonden. Hij is officieel werkloos, maar weet zich te redden. „Dan doe ik een klusje hier en dan weer daar. De kaartjes heb ik gekocht met behulp van een lening. Misschien geef ik ze als cadeau aan mijn zoon. Hij is 9 juni jarig.”

Rond het stadion ruikt het naar het EK. Veertig vrijwilligers krijgen buiten het stadion instructies over hoe ze de supporters naar het stadion moeten begeleiden. Twee vrachtwagens brengen vanuit Donetsk, een andere EK-speelstad in Oekraïne, met twee kramen, de fanshop. Op het stadion staat een verzonnen speler in het Oranje afgebeeld. Hij heeft wel wat weg van Robin van Persie.

De fans die geen kaartje hebben, moeten het doen met het Vrijheidsplein in het centrum van Charkov. Hier komt de fanzone, uitgerust met drie beeldschermen. Het plein biedt plek aan 45.000 fans en is het grootste van Europa zeggen de inwoners trots. Nu steekt iedereen er snel over. Een muziekband en cheerleaders op praalwagens maken reclame voor een biermerk. Oud-Sovjetleider Vladimir Lenin kijkt toe vanaf een immense sokkel. Als hij nog had geleefd, zou hij zich rotschrikken met al die hossende oranjefans vol kapitalistische reclameuitingen voor zijn neus.

Naast de fanzone ligt het centrale stadspark, waar de Oekraïners graag wandelen, een biertje drinken of naar het dolfinarium gaan. Het is de plek waar de plaatselijke bevolking en de voetbalsupporters elkaar ontmoeten in een land dat voor veel Europeanen volledig onbekend is. „Het park is ideaal voor jongeren”, zegt Vladimir Tsjizjev (25) op een bank schuin tegenover de schiettent. „Er zijn discotheken en de cafés zijn tot diep in de nacht open. Het EK biedt Charkov de kans om met een andere cultuur in aanraking te komen.”

Op de toekomstige Oranjecamping, op een schiereiland in het noordoosten van de stad, hangen de rook en geur van sjasliek over het groene grasveld, waar tijdens het EK de tenten staan. Het park heeft standaard barbecues naast paviljoens, waar gegeten kan worden. Ook te gebruiken tijdens het EK. Nu liggen op de mangal de vleesspiezen van Sergej Smolenski (38), directeur van een meubelzaak, en zijn collega’s te roosteren. „Het is een prachtige plek”, vindt Smolenski. „Er ligt een strand. Het is er schoon en stil. En je loopt zo naar twee winkelcentra.”

Charkov is klaar voor het EK, meent Smolenski, die kaarten heeft voor alle poulewedstrijden van Nederland. „We hebben de infrastructuur verbeterd met nieuwe wegen en een nieuw vliegveld. Er staan nieuwe hotels.” De stad heeft zich aangepast. Op de metrostations staat de route in het Engels aangegeven. Een metrotrein is oranje gekleurd. Agenten en het metropersoneel spreken geen woord Engels. Ze krijgen tijdens het EK steun van Engelssprekende vrijwilligers.

Op de nog rustige Oranjecamping geeft de beheerder van het eiland, Vasili Korinko (42), een rondleiding. Langs het strand, langs de houten eettafels buiten op het terras en langs de wc’s, die worden voorzien van een deur in plaats van een douchegordijn. Duizend fans staan er op de camping vanwege Nederland - Duitsland. Bij de andere twee poulewedstrijden tussen de driehonderd en zeshonderd.

Korinko kent de reputatie van de Oranjefans. „Ze zijn niet agressief, zoals de Engelsen. Van vorige campingeigenaars bij eerdere voetbaltoernooien heb ik begrepen dat er nog nooit een vechtpartij heeft plaatsgevonden. Het moet een prachtig feest worden. Nog niet alles is klaar, maar als dat het geval is mag het van mij beginnen. Liever gisteren dan vandaag.”